| ارزیابی هیدرولیک جریان و تغییرات مورفولوژی بستر رودخانه قره سو در واقعه سیلاب سال 1398 با استفاده از نرم افزارHEC-RAS |
| کد مقاله : 1216-IHA (R1) |
| نویسندگان |
|
محمد رستمی *1، محبوبه شهابی2، عبدالرسول تلوری3 1پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری 2شرکت مهندسی موج اب فن 3دانشگاه آزاد |
| چکیده مقاله |
| رودخانه قرهسو زهکش بخشی از جنوب جلگه استان گلستان محسوب می شود. شرایط طبیعی و وضعیت آسیبدیده از فعالیتها در حوضه این رودخانه سبب فرسایش و تولید رسوب زیادی میکند و از طریق سرشاخهها وارد پیکره اصلی قرهسو میشود که متأسفانه به دلیل شیب کم دارای شرایط رسوبگذاری بوده و کاهش ظرفیت انتقال جریانهای سیلابی را به وجود میآورد. طغیان این رودخانه و تخریب بخشهای از خاکریز کناری آن در رویداد سیل اخیر در سال 1398 یکی از بارزترین این مشکلات را نشان داده است. بر اساس اندازه گیریهای بعمل آمده از میزان دبی سیلاب مذکور و تطابق آن با تحلیلهای هیدرولوژیکی منطقه، مشخص گردید که سیلابی با دوره برگشت 100 ساله در منطقه رخداده است. به منظور ارزیابی تغییرات مورفولوژیکی رودخانه قره سو پس از رخداد سیلاب مذکور نسبت به سیلاب غالب (با دوره برگشت 2 ساله)، اقدام به شبیه سازی رسوب با استفاده از مدل HEC-RAS گردید. تطابق خوبی بین نتایج میزان رسوبگذاری شبیه سازی شده با نتایج مشاهداتی سال 1398 حاصل گردید. نتایج نشان داد که سازه های تقاطعی غیر اصولی احداث شده در بازه مورد مطالعه به همراه شیب کم رودخانه تاثیر بسزایی در رسوبگذاری و کاهش ظرفیت عبور سیلاب داشته و همین مسئله موجب شکلگیری پهنه ای به عرض حدود 5/1 کیلومتر در بخشهایی از بازه مورد مطالعه شده است. مقایسه نتایج نیز نشان داد که حجم رسوبات ته نشین شده در رودخانه قره سو در سال 1398 نسبت به شرایط رخداد سیلاب غالب منطقه، حدود 13 برابر می باشد. |
| کلیدواژه ها |
| رودخانه قره سو، ، سیلاب 1398 ، سیلاب غالب، رسوبگذاری، شبیه سازی رسوب |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |