مطالعه آزمایشگاهی اثر حضور پلکان بر روی تندآب با شیب 1:1 بر کاهش آب‌شستگی موضعی در پایین‌دست پرتاب‌کننده جامی شکل
کد مقاله : 1186-IHA (R3)
نویسندگان
امیر رجائی *1، محمد حسین امید2، مهدی اسمعیلی ورکی3
1گروه آبیاری و آبادانی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
2دانشگاه تهران
3گروه مهندسی آب، دانشکده علوم کشاورزی، وابسته پژوهشی، گروه مهندسی آب و محیط زیست، پژوهشکده حوضه آبی دریای خزر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
چکیده مقاله
تندآب پلکانی، پرتاب‌کننده جامی شکل و حوضچه آرامش متداول‌ترین سازه‌های مستهلک‌کننده انرژی در سرریز‌های اضطراری هستند. با توجه به مشکلات آب‌شستگی ایجاد شده در پایین‌دست این سازه‌ها برای طراحی ایمن و پایدار آنها، در پژوهش حاضر تأثیر ایجاد پلکان بر روی تندآب با شیب 1:1 بر تغییرات مشخصات آب‌شستگی در پایین‌دست پرتاب‌کننده جامی شکل به‌ صورت آزمایشگاهی مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش‌ها برای شرایط مختلف دبی، عمق پایاب و زاویه‌های مختلف جت خروجی از پرتاب‌کننده جامی شکل انجام شد. مقایسه نتایج به‌دست آمده نشان می‌دهد که عمق حداکثر آب‌شستگی در پایین‌دست پرتاب‌کننده جامی شکل با زاویه جت خروجی 15 درجه در تندآب پلکانی به طور متوسط نسبت به حالت بدون پلکان در دامنه دبی‌های حداقل و حداکثر به ترتیب به میزان 26 و 19 درصد کاهش می‌یابد. با افزایش زاویه جت خروجی به 30 درجه، کاهش عمق حداکثر آب‌شستگی در تندآب پلکانی به طور متوسط نسبت به حالت بدون پلکان در دبی‌های حداقل و حداکثر به ترتیب به میزان 53 و 26 درصد حاصل شد. همچنین با افزایش زاویه جت خروجی پرتاب‌کننده‌ جامی شکل از 15 به 30 درجه، عمق حداکثر آب‌شستگی به طور متوسط برای دو عمق پایاب حداقل و حداکثر، در تندآب ساده به ترتیب 9 و 7 درصد و برای تندآب پلکانی به ترتیب 20 و 25 درصد کاهش می‌یابد.
کلیدواژه ها
تندآب پلکانی، پرتاب‌کننده جامی شکل، زاویه جت خروجی، مستهلک‌کننده انرژی، کاهش آب‌شستگی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی