بهینه‌سازی ابعاد و هندسه دیوارهای هدایت‌کننده جریان عبوری از روی سرریز (مطالعه موردی: مدل هیدرولیکی جامع سیستم تخلیه سیلاب سد چم‌شیر)
کد مقاله : 1116-IHA (R2)
نویسندگان
یونس امین پور *1، شهداد صفوی2، رضا روشن3، دریا دهقان4
1کارشناس پژوهشی گروه سازه‌های هیدرولیکی/ پژوهشکده هیدرولیک و محیط‌های آبی/ مؤسسه تحقیقات آب وزارت نیرو
2کارشناس پژوهشی
3کارشناس پژوهشی/موسسه تحقیقات آب
4دانش‌آموخته مقطع کارشناسی ارشد سازه‌های آبی، دانشگاه تهران، ایران
چکیده مقاله
سرریزها یکی از اجزای اصلی بسیاری از سدها، جهت تخلیه سیلاب در مواقع اضطراری می‌باشند. جریان ورودی به سرریزها، بایستی کاملاً منطبق بر بدنه سرریز بوده و دیوارهای هدایت‌کننده ساحل چپ و راست، بایستی جریان را بدون آشفتگی و جداشدگی به سمت سرریز هدایت نمایند. به‌همین منظور، شرایط جریان ورودی به سرریز سد چم‌شیر استان کهگیلویه و بویر احمد مبتنی بر اصلاح و بهینه‌سازی دیوار هدایت‌کننده چپ و راست سرریز مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت. جهت انجام این پژوهش، یک مدل هیدرولیکی با مقیاس 1:60 در مؤسسه تحقیقات آب وزارت نیرو ساخته شد. 8 دیوار هادی با ابعاد و هندسه مختلف طراحی و ساخته شده و در محدوده وسیعی از دبی‌ها مورد بررسی قرار گرفت. معیارهای موردنظر جهت انتخاب گزینه برتر، گردابه‌های تشکیل‌یافته در مجاورت دیوار و قدرت این گردابه‌ها، میزان جداشدگی جریان و روگذری جریان در نظر گرفته شد. پس از بررسی شرایط کیفی جریان، به‌ازای گزینه‌های مختلف، گزینه نهایی و برتر انتخاب شده و جریان ورودی به سرریز مورد تأیید قرار گرفت. گزینه مطلوب دیوار هدایت‌کننده، متشکل از دو کمان از دایره‌های به‌شعاع 20 متر و 60 متر می‌باشد. لازم به ذکر است جهت برقراری مناسب‌ترین الگوی جریان در کنار دیوار هادی و روی سرریز و همچنین کمترین هزینه ممکن، تراز کف حفاری 584 متر بالاتر از سطح دریا در نظر گرفته شد.
کلیدواژه ها
سرریز، چم‌شیر، دیوار هدایت‌کننده، جداشدگی جریان، آشفتگی.
وضعیت: پذیرفته شده