نوسانات سریع سطح تراز آب دریای خزر و شدت جابجایی خطوط ساحلی خلیج گرگان و ساحل میانکاله
کد مقاله : 1060-IHA (R2)
نویسندگان
همایون خوشروان1، سمیه روحانی زاده *2
1دانشیار موسسه تحقیقات آب
2کارشناس پژوهشی موسسه تحقیقات آب
چکیده مقاله
آگاهی از جابجایی خطوط ساحلی تحت تاثیر عوامل هیدرودینامیکی و تغییرات سطح تراز آب دریاها یکی از نیازمندی‏های مهم در برنامه‎ ریزی و توسعه پایدار ساحل است. هدف از این مطالعه ارزیابی میزان تغییرات خطوط ساحلی خلیج گرگان و ساحل میانکاله در دوره‌های زمانی مقارن با کاهش سطح تراز آّب دریای خزر (سال‌های 1995- 2019) است. از این رو، مشاهدات میدانی از شرایط ریخت‎ شناختی خطوط ساحل و تصاویر ماهواره‎ای چند زمانه، ابزار و داده‌های اصلی این پژوهش را تشکیل داده‌اند. با استفاده از تکنیک سیستم تحلیل دیجیتالی نوار ساحلی (DSAS)، میزان جابجایی خطوط ساحلی بر روی 10 محور اندازه ‎گیری در نرم‌افزار Arc GIS استخراج شده است. بر اساس میزان جابجایی خط ساحل، منطقه مورد مطالعه به 3 گروه با تغییرات خط ساحلی (زیاد، متوسط و کم) طبقه‎ بندی گردید. نتایج نشان می‎ دهد که نواحی منتهی‎ الیه شمال‎ شرقی میانکاله و منتهی‌الیه غربی خلیج گرگان دارای بیشترین میزان جابجایی خط ساحلی می‌باشند و مناطق مرکزی جنوب خلیج گرگان و بخش شمال مرکزی تا ناحیه غربی ساحل میانکاله از میزان جابجایی بسیارکمی برخوردارند. برای مدیریت جامع خطوط ساحلی منطقه مورد مطالعه، تمرکز بر روی مناطق با شدت آسیب‎ پذیری فیزیکی بالا الزامی است و کنترل مستمر نرخ تغییرات کمی و کیفی زیستگاه‌های ساحلی متاثر از نوسانات سطح تراز آب دریای خزر می‌تواند موجب کاهش چالش ‎های موجود گردد.
کلیدواژه ها
جابجایی خط ساحل، دریای خزر، خلیج گرگان، نوسانات سطح آب
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی