ارزیابی روش‌های برحسب درخواست از نظر هیدرولیکی در شبکه‌های آبیاری (مطالعه موردی: کانال عقیلی شرقی)
کد مقاله : 1033-IHA (R1)
نویسندگان
گلبرگ هادی سراجی *1، هاجر ساوری2، محمدجواد منعم3
1سازه های آبی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس
2دانش‌آموخته مقطع دکتری از دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران
3استاد گروه مهندسی سازه‌های آبی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران
چکیده مقاله
یکی از دلایل عملکرد ضعیف سامانه‌های آبیاری، توزیع نامناسب آب تحویلی به کشاورزان است. در دهه‌های اخیر لزوم تغییر نوع مدیریت در برنامه‌ریزی تحویل و توزیع آب در شبکه‌های آبیاری موجود از روش گردشی به روش برحسب درخواست، برای بالابردن سطح انعطاف‌پذیری کشاورزان، مطرح شده است. یکی از چالش‌هایی که در زمینه بهره‌برداری کانال‌ها وجود دارد، رفتار غیرماندگار جریان در اثر عملیات بهره‌برداری می‌باشد به خصوص زمانی که تعداد درخواست ها در شبکه افزایش می‌یابد. بدیهی است ناپایدار بودن جریان و تلاطم امواج، نوسانات سطح آب را در پی داردکه بایستی در محدوده مجاز قرار گرفته و از روی کانال سرریز نشود. لازم است میزان نوسان سطح آب با استفاده از ابزارهای مناسب تعیین گردد. در این تحقیق ابتدا برنامه‌ریزی با سه روش برحسب درخواست با دو عامل متغیر از سه عامل تحویل، برای کانال مورد مطالعه که کانال عقیلی شرقی است صورت پذیرفته و سپس 12 سناریو به صورت افزایشی و کاهشی در دبی ورودی کانال برای روش‌های برحسب درخواست منتخب، تعریف شده است. با بررسی این 12 سناریو نتیجه شده است با اینکه رفتار هیدرولیکی جریان با افزایش انعطاف پذیری باعث ایجاد امواج غیرماندگار شده است، اما چنانچه دستورالعمل‌های بهره برداری و عملیات تنظیم سازه‌ها طبق توصیه‌های صورت گرفته به خوبی انجام شود، میزان نوسانات سطح آب در محدوده مجاز قرار گرفته و حداکثر نوسانات سطح آب در بازه زمانی کوتاه نسبت به کل زمان در یک نوبت آبیاری اتفاق می‌افتد.
کلیدواژه ها
برنامه تحویل و توزیع آب، روش‌های بر حسب درخواست، جریان غیرماندگار، مدل‌های هیدرولیکی
وضعیت: پذیرفته شده