| بررسی تغییرات رواناب سطحی دشت نیشابور تحت تاثیر تغییر کاربری اراضی |
| کد مقاله : 1030-IHA (R1) |
| نویسندگان |
|
علی نقی ضیایی *1، آیدا غلامی1، نسرین صالح نیا2 1دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده کشاورزی، گروه علوم و مهندسی آب 2دانشگاه ملی سئول |
| چکیده مقاله |
| تغییرات کاربری اراضی نقش تعیین کننده و مهمی بر رواناب تولیدی در حوضه آبریز دارد. یکی از روش های متداول برای تعیین کاربری اراضی، استفاده از تصاویر ماهواره ای و الگوریتم های طبقه بندی است. با استفاده از این تصاویر طبقه بندی شده و همچنین یک مدل هیدرولوژیکی آب سطحی، می توان تغییرات رواناب تحت تاثیر تغییرات کاربری اراضی را محاسبه کرد. در این مطالعه با توجه به تغییرات گسترده کاربری اراضی دشت نیشابور در سالهای اخیر، تاثیر این تغییرات بر روی رواناب مطالعه شد. به این منظور، دو مدل هیدرولوژیکی آب سطحی برای دو دوره 2010-2000 و 2016-2010 با استفاده از دو تصویر کاربری اراضی سال های 2000 و 2010 ساخته شد. نتایج این تحقیق نشان دهنده افزایش 2.9 برابری کلاس مرتع، کاهش 15 درصدی کلاس بدنه های آبی، افزایش 4 برابری اراضی شهری، کاهش 60 درصدی خاک لخت، افزایش 1.2 برابری اراضی زیر کشت و کاهش 40 درصدی باغات بود. به منظور مقایسه دو مدل هیدرولوژیکی، ابتدا مدل سال 2000 مورد واسنجی قرار گرفت که ضریب نش ساتکلیف برای ایستگاه حسین آباد جنگل 0.64 به دست امد که نشان دهنده مدلسازی قابل قبول می باشد. پس از مقایسه رواناب شبیه سازی شده در دو دوره 2010-2000 و 2016-2010، مشخص شد مقدار رواناب کاهش چشمگیری در دوره دوم داشته است که این امر نشان دهنده تاثیرات معنادار تغییرات کاربری اراضی بر رواناب می باشد. |
| کلیدواژه ها |
| مدلسازی هیدرولوژیکی، مدل SWAT، تغییر کاربری اراضی، رواناب سطحی |
| وضعیت: پذیرفته شده |