مدل‌سازی انتقال آلودگی نیترات در آبخوان کرج با استفاده از کد MT3DMS
کد مقاله : 1025-IHA (R1)
نویسندگان
رضا شاکری *1، حمیدرضا ناصری2، تقی عبادی3، فرشاد علیجانی4
1دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه مهندسی آب و محیط زیست، دانشکده عمران و محیط زیست، دانشگاه صنعتی امیرکبیر (پلی‌تکنیک تهران)
2استاد دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی تهران
3دانشیار گروه مهندسی آب و محیط زیست، دانشکده عمران و محیط زیست، دانشگاه صنعتی امیرکبیر (پلی‌تکنیک تهران)
4استادیار دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی تهران
چکیده مقاله
یکی از آلاینده‌های مهم و خطرناک در آب‌های زیرزمینی، نیترات است که یک خطر زیست محیطی جدی در ایران محسوب می‌شود. منطقه مورد بررسی آبخوان آبرفتی کرج واقع در شهرستان‌ کرج و بخش‌هایی از شهرستان‌های ساوجبلاغ و فردیس می‌باشد. هدف از این پژوهش شبیه‌سازی وضعیت انتقال آلودگی نیترات با استفاده از روش‌های عددی توسط نرم‌افزار Visual MODFLOW Flex (کد MT3DMS) و به مدت 1/15 سال (420 روز) و از ابتدای فروردین ماه سال 1395 تا انتهای اردیبهشت ماه سال 1396 است. نتایج حاصل از مدل‌سازی انتقال آلودگی نیترات حاکی از آن است که سه بخش تمرکز آلودگی نیترات در آبخوان کرج وجود دارد. بیشترین تمرکز آلودگی در شرق آبخوان و در گستره دولت‌آباد و 400 دستگاه (غلظت نیترات 80 تا 100 میلی‌گرم در لیتر) و مهرشهر و گلشهر (غلظت 55 میلی‌گرم در لیتر) است. تمرکز آلودگی دیگری در بخش‌هایی از جنوب غربی آبخوان و در گستره محمد شهر (60 تا 70میلی‌گرم در لیتر) وجود دارد. تمرکز غلظت سوم در زمین‌های کشاورزی مهرشهر در گستره باغ سیب مهرشهر (غلظت نیترات بیش از 75 میلی‌گرم در لیتر) مشاهده شده است. دلیل اصلی آلودگی نیترات در آبخوان کرج در وهله‌ی اول فاضلاب‌های خانگی و صنعتی در مناطق مختلف کرج بویژه در گستره دولت‌آباد و سپس کودهای مصرفی در فعالیت‌های کشاورزی است. نتایج حاصل از پیش‌بینی وضعیت آلودگی نیترات در منطقه حاکی از آن است که با اجرای کامل شبکه‌ جمع‌آوری فاضلاب شهری (سیستم اگو)، غلظت آلودگی نیترات به طور محسوس در مناطق شهری در دامنه‌ 20 تا 25 میلی‌گرم در لیتر کاهش می‌یابد.
کلیدواژه ها
آب زیرزمینی، آلودگی نیترات، مدل‌سازی، آبخوان کرج، کد MT3DMS
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی